28 feb Artikel | Gen Z’er en millennial ontbijten minstens één keer per week buiten de deur: ‘Zelf brood smeren zit zó niet in mijn systeem’
Parool, Hans van der Beek28 februari 2025
Zelf ’s morgens een boterham met kaas smeren zit steeds minder in het systeem van gen Z’ers en millennials: één op de drie ontbijt minstens een keer per week buiten de deur. ‘Buiten de deur eten is perfect om offline sociaal bezig te zijn.’
Kari en Emma bij Bagels & Beans. ‘Dat ontbijt of dat koffietje draagt bij aan een gevoel van weelde,’ aldus sociaal psycholoog Kim Jansen.Beeld Clara Franke
Sara (21) en Sara (21) verlaten net Bagles & Beans in de Roetersstraat. Ze hebben allebei een koffie en een porridge to go. Een porridge is een warme drank met havermout – helemaal een ontbijt van nu.
Ja, ik wil elke dag het laatste nieuws vanuit Amsterdam ontvangen.
Echt vaak buiten de deur ontbijten ze niet. “Nee hoor,” zegt de ene Sara, “alleen als het echt moet. Zoals nu, in de tentamenperiode. Dan gaan we naar de bibliotheek.”
“Al halen we wel vaak een croissant of een proteïnereep bij de Appie,” zegt de andere Sara. “Die is hier om de hoek, dus dat is makkelijk. Ik smeer bijna nooit zelf brood thuis, ik weet ook niet precies waarom niet. Uit luiheid misschien.”
Dat herkent haar vriendin Sara. “Zelf brood smeren zit zó niet in mijn systeem. Als ik bij mijn ouders ben, smeert mijn vader altijd een broodje met kaas, of weet ik wat. En mijn oma en opa, dat zijn ook echte broodmensen.”
Het aantal Nederlanders dat buiten de deur ontbijt, is de laatste zes jaar verdubbeld. Eén op de vijf consumenten ontbijt ten minste een keer per week buiten de deur, zes jaar geleden was dat nog maar één op de tien. Dat blijkt onderzoek van het FoodService Instituut Nederland (FSIN), dat onlangs verscheen.
Aan de trend om niet thuis te ontbijten leveren de babyboomers nauwelijks een bijdrage. Slechts 3 procent van de babyboomers zegt minstens een keer per week buiten de deur te ontbijten, liefst 68 procent doet dat nooit.
Het zijn vooral de zogenoemde gemaksgeneraties – generatie Z en de millennials – die de zelfgesmeerde boterham hebben ingeruild voor onderweg gekochte broodjes, muffins, smoothies en kwarkjes. Liefst één op de drie jongeren van deze generatie ontbijt minstens een keer per week buiten de deur.
“Ik had vanmorgen gewoon haast,” zegt student Juno Mees (20), die met een croissantje en een koffie achter haar laptop zit in Lebkov & Sons, een van de vele tentjes bij campus Roeterseiland waar ontbijt en lunch wordt geserveerd. “Ik hoef niet zo vaak om negen uur te beginnen, maar vandaag wel, dus ontbijt ik hier even snel.”
Boodschappen zijn ook duur
Hoe vaak ontbijt zij buiten de deur? “Niet zo vaak, hoor. Een paar keer per week. Maar dat kan ook gewoon een croissantje zijn. Het wordt je ook wel gemakkelijk gemaakt met al die cafeetjes en een Albert Heijn om de hoek.”
Een aanslag op de portemonnee vindt ze het ook niet echt. “Het is wel duurder, maar dat valt eigenlijk wel mee. Boodschappen zijn ook duur. En het is ook niet zo dat ik hier elke dag uitgebreid zit te lunchen.”
De zaken gaan in elk geval goed in Lebkov & Sons, aldus manager Marieke Zorge (27). “Of het de afgelopen zes jaar is verdubbeld, kan ik niet zeggen, maar doordeweeks zit het hier met de lunch volle bak met studenten. Ontbijt verkopen we vooral to go: koffie met croissants, oats, koeken en cake. Die gaan best hard.”
Dat geldt ook voor Albert Heijn, om de hoek in de Sarphatistraat. Het wemelt er van klanten die de winkel verlaten met een zak croissantjes, enkele pistoletjes met een bakje kip-kerrie, een kilo kwark of ook met een zak popcorn.
Bij de ingang staan drie jonge buitenlandse studenten, allemaal met een eigen zak met broodjes. Het zijn de broers Henry (19) en Vincent (21) Unbehaun en Bartek Nowak (21). De chocoladebroodjes zijn favoriet.
Keuze genoeg
“Ze zijn niet gezond,” zegt Henry, “maar ze vullen wel. Ik werd vanochtend laat wakker, maar dan heb je hier gelukkig keuze genoeg met al die coffeebars en deze Albert Heijn.”
“Soms heb je gewoon geen boodschappen in huis,” vult Nowak aan, “dan is Albert Heijn echt wel handig.”
De croissants van Albert Heijn, leert een kleine steekproef deze ochtend, zijn toch wel torenhoge favoriet. “Die zijn echt héél erg lekker,” zegt Kari van Niekerk (24), een Engelse die sinds enkele maanden in Amsterdam woont. “En altijd vers.”
Daar is haar vriendin Emma Olivier (23) het mee eens. “Zeker, de croissants. En de börek. En het vegan frikandelbroodje.”
Uit de FoodShopper Monitor 2025, een jaarlijks consumentenonderzoek van FSIN, blijkt dat niet alleen de frequentie van ontbijten buiten de deur de afgelopen zes jaar is verdubbeld, maar ook het bedrag dat per keer wordt besteed. In 2018 was de gemiddelde besteding 6,80 euro, in 2024 is dat ruim verdubbeld naar 14,48 euro.
Tegenhanger van de stress
De supermarkt-to-go is volgens FSIN-directeur Inga Blokker de populairste plek om eten en drinken voor het ontbijt te kopen, en ook het treinstation is in trek voor een meeneemontbijt. Blokker: “Voor de gemaksgeneraties is onderweg eten en drinken een manier om zichzelf te belonen. Even snel iets lekkers kopen is een genietmoment. Ze hebben vaak behoefte aan buitenshuis eten als tegenhanger van de gejaagdheid en de stress die ze ervaren.”
Volgens sociaal psycholoog Kim Jansen, auteur van Het Generatie-effect, geeft buiten de deur ontbijten een gevoel van vrijheid. “Een groot deel van het leven van generatie Z speelt zich natuurlijk online af, waardoor ze op zoek zijn naar de offline ervaringen. Buiten de deur eten is dan perfect om offline sociaal bezig te zijn. Dat flexibele vinden ze erg prettig, die vrijheid.”
Ze hebben er ook het budget voor over, aldus Jansen. “Dat ontbijt of dat koffietje draagt bij aan een gevoel van weelde. Het is Instawaardig en een mogelijkheid om mensen te ontmoeten. Het draagt een beetje bij aan de identiteit: wat je eet, waar je eet, met wie je eet. Het is een experience die ze heel graag hebben en waar ze graag hun geld aan uitgeven.”