21 jan Artikel | ‘Gemaksgeneraties’ merken het nu ook: haverlattes passen niet meer in het budget
Artikel in AD, geschreven door Sanne Wolters 19 januari 2025
Millennials en gen-Z’ers staan bekend als big spenders bij restaurants en koffiezaakjes. Van alle generaties geven zij in de horeca het meeste geld uit. Maar dat beeld lijkt nu te kantelen. Ook jonge mensen zijn op de kleintjes aan het letten. ,,Ze sparen meer, geven minder geld uit.”
Voor het tweede jaar op rij zag het FoodService Instituut Nederland (FSIN) een afname in het aantal Nederlanders uit de generatie Z (geboren tussen 1997 en 2012) dat minimaal één keer in de week buiten de deur eet. Het gaat om 11 procent minder gen-Z’ers, laat het FSIN-onderzoek onder ruim 6700 Nederlanders zien. Millennials (geboren tussen 1981 en 1996) aten in 2023 vaker buiten de deur, maar afgelopen jaar nam het aantal buitengaatse maaltijden af, met 8 procent.
Prijsstijgingen zijn te hoog
Deze generaties worden ook wel de ‘gemaksgeneraties’ genoemd, vanwege hun gretige aftrek bij maaltijdbezorgers, fastfoodketens en koffietentjes. Maar het gemak lijkt dus op zijn retour: millennials en gen Z’ers houden steeds meer de hand op de knip. De helft van alle Nederlanders vindt buiten de deur eten tegenwoordig te duur, zegt FSIN-directeur Inga Blokker. ,,Ze sparen meer, geven minder geld uit. Dat merkt de horeca ook.’’
Fastfoodservice en maaltijd- bezorging worden het hardst getroffen door de beknibbelende gemaksgeneratie, ziet FSIN. Normaliter profiteren deze bedrijfstakken van het duurder wordende leven, omdat het toch een gevoel van luxe geeft en minder duur is dan uit eten gaan in een restaurant.
Blokker: ,,Toen de gasprijs omhoog schoot zetten mensen de thermostaat massaal 1,5 graad lager, maar lieten vervolgens wel Thuisbezorgd komen. Maar nu zijn de prijsstijgingen zó hoog dat mensen gaan zoeken naar een prijs-waardeverhouding die wel klopt.’’ Een Big Mac Voordeelmenu van bijna 10 euro en een Happy Meal van 6,50 euro zijn het geld niet waard, vinden veel Nederlanders.
Gemaksgeneraties zijn verwend
Dat de gemaksgeneraties minder geld uitgeven aan eetgemak is opmerkelijk, maar misschien niet heel erg. Deze Nederlanders zijn best verwend, zegt sociaal psycholoog en generatie-expert Kim Jansen. ,,Ze zijn opgegroeid in tijden van luxe en welvaart, ze hebben de middelen om voor luxe, comfort en gemak te gaan. En in een leven dat overvol is, is ga je sneller voor eten dat makkelijk is.’’
Bovendien is gemak overal te koop. Dan is het lastig om je uitgavepatroon ineens aan te moeten passen. ,,Daar worstelen ze erg mee”, merkt Jansen. ,,Ze willen hun luxe levensstijl en het gemak behouden, maar dat combineren met bijvoorbeeld een huis kopen is best ingewikkeld voor deze jonge generaties. Het leven is gewoon heel duur geworden.’’
Jansen ziet dat steeds meer jonge mensen inzien dat niet alles meer zomaar kan. ,,Ze weten: als ik een toekomst wil opbouwen en wil sparen, dan zal ik toch die koffietjes moeten laten staan. Niet die pizza bestellen, maar zelf een maaltijd maken.’’
Tegelijkertijd lijken veel mensen uit jongere generaties zich liever in de schulden te steken dan hun luxe leefstijl op te geven. Uit een onderzoek van ING van september vorig jaar bleek dat de helft van de gen-Z’ers schulden heeft. ,,Ook dat valt te begrijpen met alle verleidingen waar je tegenwoordig je geld aan uit kunt geven’’, zegt Jansen. Je hoeft Instagram maar te openen en de matcha lattes, bubble teas en influencers met een cocktail in hun hand komen je tegemoet. ,,Jongeren die dit zien, denken: dit moet ik ook. Maar het matcht niet met de werkelijkheid, ofwel de inflatie, en dat maakt hen onrustig.’’
Niet gelukkig van espresso martini
Tel daarbij op dat geld een belangrijke rol speelt in het leven van deze generaties. ,,Jonge mensen hebben over het algemeen een hang naar rijk worden, de focus op geld is enorm. Het idee is dat je met geld alles kunt bereiken en kunt regelen wat je wil. Maar je kunt gewoon niet én die droomwoning én die vakantie én die levensstijl betalen.’’
De truc is om bij jezelf na te gaan waar je écht gelukkig van wordt, zegt Jansen. Dat zijn waarschijnlijk niet die kopjes koffie, Dubai-repen of espresso martini’s à 15 euro.