27 okt Bijdrage LinkedIn | Jong wordt oud, niet andersom
Wiens begrip is groter; oud voor jong of jong voor oud?
Ik krijg geregeld de vraag: ‘heeft oud meer begrip voor jong of jong voor oud?’ Tijdens de lockdown was de wederzijdse cross-generationele solidariteitsvraag ook onderwerp van gesprek. Veelal denkt men dat oud meer begrip heeft voor jong dan andersom. Meest genoemde redenen: ‘Ouderen zijn zelf ook ooit jong geweest en zullen daardoor wel meer mildheid en begrip voor hen hebben. En we gunnen ‘onze’ kinderen vanuit altruïsme het allerbeste.’ Ik zie het tegenovergestelde en bemerk beduidend minder begrip van oud naar jong dan andersom. Waar kan dit mee te maken hebben?
De larven
Hoe ouder je wordt hoe meer je met terugwerkende kracht denkt: ‘Jeetje wat was ik vroeger nog groen als gras. Ik vond mezelf heel wat, maar wist niets. Nu pas heb ik wijsheid ontwikkeld.’ Zoals bioloog Midas Dekkers poneerde: “Een kind is geen klein mens. Een kind is een larf.” Ik moet eerlijk toegeven dat ik mijn puber stiefdochters ook vaak genoeg diskwalificeer, hun standpunten niet serieus neem en hun muzieksmaak wegzet als wansmaak. Dat laatste deed mijn opa ook “Kim, zet die herrie uit! Dit is muziek opa. Nee, dit is herrie!” Het is wel erg gemakkelijk om jongeren niet serieus te nemen. En ook niet zo sympathiek. En wellicht al helemaal niet verstandig.
Belangen
Hoe ouder men wordt hoe groter overall de belangen worden waar men (beroepshalve) mee te maken heeft. Bestaande belangen zijn over het algemeen meer gebaat bij het behouden van de status quo dan disruptie. Dit zie je in de politiek en in organisaties terug. Jongeren belichamen en vertolken nou juist wel meer de vernieuwing en verandering en vormen daarmee een bedreiging voor het bestaande systeem. Denk maar aan de jongerenprotesten nu in Iran. Het dictatoriale islamitische regime zit nou niet bepaald te wachten op deze ‘hoofddoek afwerpende stoorzenders’. Of corporates die vasthouden aan partnerstructuren, terwijl young professionals dit niet meer van deze tijd vinden. Je zou kunnen zeggen hoe meer beslissingskracht iemand heeft, hoe groter het belang om het bestaande te behouden. En hoe groter dus ook het belang om niet al teveel naar de kritische stem van jongeren te luisteren. We weten al langer dat jongerenprotesten (Occupy, anti Brexit/Trump, Arabische lente) weinig succesvol blijken. Als de ‘larven’ ineens aan de spelregels gaan tornen dan ligt onbegrip op de loer.
Geestelijke lenigheid
Begrip voor jong doet een beroep op geestelijke lenigheid. Iets dat met de jaren afneemt. Hoe ouder je wordt hoe meer je jouw denk- en gedragspatronen gaat herhalen. Dit vastroesten is bijna onvermijdelijk. Bij het verstrijken van de jaren wordt ‘het doen en laten van jongeren’ steeds oncomfortabeler omdat het steeds verder van ons af staat. Jongeren reflecteren de tijdsgeest en hun potentiële vernieuwingsinjectie is waardevol. Helaas verliezen we met de jaren de flexibiliteit om deze vernieuwde kijk op het leven en frisse ideeën te omarmen. Gelukkig worden we niet 1000 jaar oud, want dan zou er niets meer veranderen.
Je komt ooit aan de beurt
Daarnaast weet ik vanuit mijn studie psychologie dat de loyaliteit van kinderen naar ouders toe groter is dan andersom. Wat mij altijd heeft verbaasd en is bijgebleven. Misschien is de loyaliteit en solidariteit van jong naar oud in z’n algemeenheid groter omdat we weten dat we zelf ook ooit nog oud gaan worden. We weten “karma is a bitch”, dus “better lay low”. Nu punten scoren bij de bepalers zou zomaar eens op langere termijn in ons voordeel kunnen werken. Als je later zelf met de scepter zwaait, dan heb je het privilege om dan eveneens niet naar jongeren te luisteren. Na geduldig te wachten kan je dan je eigen plannen doorvoeren. Plannen die al langere tijd op de plank lagen. Helaas dus wel wat stoffige plannen.
Misschien moet ik mijn stiefdochters toch wat vaker de muziek in de auto laten bepalen. Als zij langer dan ik op de symbolische dansvloer staan waarom zou ik dan als enige de muziek mogen bepalen? Omdat ik nou eenmaal achter het stuur zit? Hun muziek brengt me misschien op betere plekken.
Artikel op LinkedIn